https://thuviensach.vn

BÔNG HOA ĐÁ
—★—
Nguyên tác: The Stone Flower
Tác giả: Pavel Petrovich Bazov
Người dịch: Phương Minh Châu
Nhà xuất bản Thanh Niên
ebook©vctvegroup

29-08-2018

https://thuviensach.vn

GIỚI THIỆU


Nhà văn Pavel Petrovich Bazov (1879-1950) sinh trưởng tại Ural, vùng
Đông Nga. Tuổi thơ của ông trôi qua ở thành phố Xưxerchi và nhà máy
Polevxki trong vùng núi Yưxerchi - nơi cha ông làm công nhân. Mẹ ông là
nghệ nhân thêu ren nổi tiếng.
Bazov học tại trường dòng Ecaterina, sau đó là đạo viện Perma - nơi đào
tạo các giáo sĩ, nhưng các nhà văn Nga nổi tiếng như Mamin Xibiriac, V.P.
Biriucov cũng đã từng học ở đây. Năm 1899, tốt nghiệp đạo viện, ông
muốn học tiếp tại trường tổng hợp nhưng vì đã tham gia vào phong trào học
sinh phản đối cách đối xử thô bạo của giáo viên nên ông bị trường Tổng
hợp Tomxki từ chối. Hai mươi tuổi ông bắt đầu công việc dạy học tại các
làng nhỏ ở Saidurin và Ecaterinburg. Năm 1914, Bazov đến Camưxlova và
tham gia hoạt động cách mạng. Năm 1921, ông trở về Ural làm chủ bút báo
Con đường đỏ và viết văn.
Cuốn tiểu thuyết tự sự đầu tay “Những người Ural là thế đấy” được xuất
bản năm 1924 và tiếp theo là những truyện ngắn đều đặn đăng trên các tạp
chí như “Tên quỷ già”, “Nữ Chúa Núi Đồng”, “Ông Pologi vĩ đại”,… và
các tiểu thuyết “Con ngựa non”, “Tiến xa hơn nữa để gần hơn”,… Giai
đoạn sung sức nhất của ngòi bút Bazov là những năm chiến tranh giữ nước
vĩ đại. Ông đã dựng lại những hình ảnh lịch sử của cuộc kháng chiến anh
dũng tại Ural trong các tác phẩm “Chiếc hộp”, “Chiếc nắp bằng sắt”,
“Nhiệm vụ vàng”,…

https://thuviensach.vn

“Bông hoa đá” là một trong những tác phẩm nổi tiếng của nhà văn
Bazov. Xuất bản lần đầu tại Xvedlov năm 1939 và Moxcva các năm 1942,
1944, xuất bản tại Anh, Pháp, Tiệp Khắc (cũ), Na Uy… Câu chuyện về
những con người lao động tài năng, sáng tạo ngày càng được nhiều độc giả
trên thế giới biết đến và yêu thích.
Xin trân trọng giới thiệu với các bạn tập truyện này trong Tủ sách Văn
học Nga.
NHÀ XUẤT BẢN THANH NIÊN

https://thuviensach.vn

NỮ CHÚA NÚI ĐỒNG


Tại vùng Gumesca ở phía Bắc xa xôi kia có những ngọn núi cao, nơi
người ta tìm được rất nhiều đá khổng tước và đá ngọc lam.
Sau ngày hội nóng bức, có hai người công nhân lên núi cắt cỏ. Một
chàng trai trẻ chưa vợ có đôi mắt xanh trong trẻo, còn người kia thì có vẻ
nhiều tuổi hơn.
Trong rừng thật thú vị, những chú chim đua nhau hót líu lo, không khí
trong lành, mát mẻ. Họ đi đến gần một khu khai thác đồng, xung quanh
người ta đổ ra những đống xỉ đồng lớn. Hai người tìm đến gốc cây thanh
lương nằm xuống nghỉ ngơi và ngủ thiếp đi. Bỗng nhiên, chàng trai trẻ tuổi
bị ai đó đánh thức, tỉnh dậy. Chàng đưa mắt nhìn và trông thấy trên tảng đá
lớn phía trước mặt có một thiếu nữ đang ngồi. Nàng quay lưng về phía
chàng, bím tóc đuôi sam màu đen đổ dài trên lưng, được buộc chặt bằng sợi
ruy băng lúc đỏ lúc xanh, trông như những dải đồng. Chàng trai rất đỗi
ngạc nhiên, mơ màng ngắm cô gái. Thân hình cô nhỏ nhắn, nhưng rất đẹp.
Cô gái như đang tìm kiếm vật gì dưới chân, lúc thì cúi xuống đằng trước,
lúc lại quay về đằng sau, nghe như đang rì rầm nói chuyện cùng ai đó,
không rõ. Chỉ có điều trông cô gái đang rất vui.
Chàng trai định tới làm quen, nhưng bỗng nhiên giật mình:
“Cha mẹ ơi, cô gái đó chính là Nữ Chúa! Bộ váy áo của cô ấy như vậy
mà sao ta lại không nhận ra cơ chứ? Mắt ta để đi đâu vậy?”

https://thuviensach.vn

Đúng là bộ xiêm váy của cô gái có một không hai trên đời. Chiếc váy
bằng lụa mà trông như bằng đá khổng tước. Thật kỳ lạ, đá mà mắt nhìn như
là lụa và chỉ muốn đặt bàn tay lên đó mà vuốt ve.
“Ôi!” - Chàng trai nghĩ. - “Ta gặp phải tai hoạ rồi. Phải tìm cách rời khỏi
nơi này ngay thôi, chừng nào chưa bị phát hiện.” Chàng đã từng nghe
người già nói lại rằng Nữ Chúa Núi Đồng -cô gái trong bộ váy áo bằng đá
khổng tước - chỉ đem lại cho con người những điều bất hạnh.
Chàng trai chỉ kịp nghĩ đến đó thì cô gái đã quay lại. Cô vui vẻ nhìn
chàng, để lộ hàm răng trắng đẹp và nhẹ nhàng nói:
– Chàng đấy ư, Stefan Petrovitr, sao lại ngây người ra nhìn em như thế?
Người ta sẽ phạt chàng khi nhìn như vậy đấy. Thôi nào, hãy lại đây nói
chuyện với em một lúc đi.
Tất nhiên là chàng trai vô cùng sợ hãi, nhưng chàng không để lộ ra.
“Trấn tĩnh lại nào, cho dù cô ấy có một sức manh vô hình nào đó thì
cũng chỉ là một cô gái thôi. Còn mình là một người đàn ông, sợ hãi trước
một cô gái thì thật đáng xấu hổ.” Chàng trai nghĩ thầm.
– Không đâu, - chàng nói, - chúng tôi đang đi cắt cỏ và ngủ quên đây
thôi, chứ làm gì có thời gian để tán chuyện với cô.
Cô gái mỉm cười, rồi nói:
– Em có cách để bắt được chàng. Thôi, hãy lại đây đi, em có chuyện
muốn nói với chàng đấy.
Chàng trai thấy không thể làm khác được, đi về phía cô gái, còn cô ta thì
vung tay ra bốn phía. Chàng vừa đi vừa nhìn thấy vô số những con thằn lằn
đủ các loại từ đâu xuất hiện. Con thì màu xanh lá cây, con lại có màu xanh
da trời, con thì có những sọc vàng trên lưng, con khác lại trong suốt như
pha lê, có con sáng lấp lánh như hạt sương trên cỏ…
Cô gái cười vang và nói:
– Đừng có tránh thế, chàng chiến binh của em. Trông chàng to lớn khỏe
mạnh là thế mà lại ngại những người bạn bé nhỏ của em sao. - Rồi nàng vỗ
tay và những con thằn lằn chạy đi để nhường đường cho chàng trai.

https://thuviensach.vn

Khi đi đến gần cô gái chàng dừng lại, cô gái lại vỗ tay và nói:
– Bây giờ thì chàng không thể trốn đi được nữa. Đừng có giẫm chết
những kẻ hầu cận của em, nếu không sẽ gặp tai hoạ đấy.
Chàng trai nhìn xuống, không còn rõ đất nữa. Tất cả những con thằn lằn
đang tập trung một chỗ, nền đất dưới chân anh dường như được trang trí
hoa văn. Stefan nhìn lại, đó chính là những quặng đồng, toàn loại tốt cả,
sáng lấp lánh. Những hoa văn đẹp như những đường vân của đá khổng
tước.
– Giờ thì chàng đã nhận ra em là ai chưa? - Nữ Chúa đá khổng tước hỏi
và mỉm cười, rồi khẽ gật đầu nói tiếp. - Xin chàng đừng sợ, em sẽ không
làm điều gì hại chàng đâu.
Chàng trai cảm thấy bị xúc phạm vì bị cô gái chế nhạo bằng những lời lẽ
như vậy. Anh tức giận kêu lên:
– Tôi đâu có sợ ai, nếu không tôi đã chẳng lên núi làm gì.
– Như vậy thì thật tốt, - Nữ Chúa đá khổng tước nói. - Em đang cần một
người như vậy đấy, một người không biết sợ hãi. Ngày mai khi vào núi làm
việc, ông chủ của chàng sẽ ở đó, chàng hãy nói với ông ấy những lời sau,
đừng quên từ nào cả: “Nữ Chúa Núi Đồng đã ra lệnh cho ông, đồ con lừa,
phải dọn dẹp sạch sẽ núi Đồng này. Nếu ông làm hỏng chiếc mũ sắt của Nữ
Chúa, thì cô ấy sẽ làm cho tất cả quặng đồng ở vùng Gumesca này biến mất
và không ai còn có thể khai thác được đồng ở đây được nữa”.
Nói xong, cô gái hỏi lại:
– Stefan, chàng có hiểu không? Chàng đã nói rằng chàng không sợ ai,
vậy thì chàng hãy truyền đạt lại mệnh lệnh như em đã nói. Giờ thì chàng
hãy trở về chỗ bạn chàng và đừng có nói với ai những gì chàng đã nghe và
nhìn thấy ở đây.
Chàng trai là người biết giữ lời hứa. Những lời cô gái nói tuy có làm
chàng băn khoăn, nhưng trí chàng đã quyết.
Nữ Chúa lại vỗ tay, những con thằn lằn biến mất, còn chính cô gái thì
chống hai tay lên tảng đá và biến thành một con thằn lằn to lớn, chạy về

https://thuviensach.vn

phía sau tảng đá. Chân và tay cô gái biến thành những chiếc chân màu xanh
lá cây, phía sau mọc ra chiếc đuôi có những sọc đen, chỉ còn lại đầu người.
Cô gái - thằn lằn bò lên trên núi, rồi quay đầu lại nói:
– Stefan, xin chàng đừng quên những gì em dặn: Con lừa ngu ngốc phải
dọn sạch núi Đồng. Làm theo những gì em nói, rồi em sẽ lây chàng làm
chồng.
Chàng trái vẫn còn bực dọc nói:
– Cô thật quá đáng, ai thèm lấy một con thằn lằn làm vợ cơ chứ!
Cô gái nghe thấy giọng chàng cáu kỉnh liền cười và nói to:
– Không sao, chúng ta sẽ nói chuyện này sau vậy. Biết đâu chàng lại
chẳng nghĩ lại.
Nói xong, cô gái trườn lên đỉnh núi mất hút, chỉ còn lại chiếc đuôi xanh
ve vẩy.
Chàng trai đứng đó một mình, xung quanh yên lặng, nghe rõ tiếng tim
đập trong lồng ngực. Rồi chàng đi về phía người bạn đồng hành, đánh thức
anh ta dậy và cùng đi cắt cỏ tới chiều mới trở về nhà. Stefan băn khoăn
không biết mình phải làm gì bây giờ. Truyền đạt lại mệnh lệnh với những
lời lẽ như vậy không phải là chuyện đùa, chắc chắn chàng sẽ gặp chuyện
chẳng lành. Nhưng không nói thì cũng không xong, bởi vì đó chính là Nữ
Chúa Núi Đồng, có thể quặng đồng sẽ biến đi mất hết. Chàng phải thực
hiện một nhiệm vụ thật khó khăn và hơn nữa nếu không làm thì chàng sẽ
rất xấu hổ vì đã khoác lác với cô gái.
Chàng suy nghĩ mãi, rồi tự nhủ: “Thật hay không cũng chăng quan trọng,
mình sẽ làm theo lời cô gái nói.”
Sáng hôm sau, khi nghe tiếng kẻng báo giờ làm, mọi người tập trung lại
chờ tên chủ nhà máy. Khi lão ta tới, tất cả đều ngả mũ ra chào, còn Stefan
thì bước lên và nói:
– Ngày hôm qua tôi đã gặp Nữ Chúa Núi Đồng và cô ấy đã ra lệnh cho
ông: Đồ con lừa, phải dọn sạch núi Đồng. Nếu ông làm hỏng chiếc mũ sắt

https://thuviensach.vn

của cô ấy, thì quặng đồng của cả vùng Gumesca này sẽ biến mất và chẳng
ai còn khai thác được nữa.
Ông chủ không tin vào tai mình nữa:
– Ngươi là ai thế? Có bị điên hay không? Nữ Chúa nào mới được chứ?
Ngươi dám nói với ta những lời lẽ như vậy sao? Được, ta sẽ trói ngươi đem
lên núi.
– Tuỳ ông thôi! - Stefan nói - Tôi chỉ nói lại những gì người ta yêu cầu
thôi.
– Hãy trói nó lại! - Tên chủ quát lên - Mang nó lên núi và bỏ vào khu
mỏ hoang. Cứ để nó ở đấy cho lũ chó hoang, đó là bài học cho sự vô lễ. Có
chết cũng đáng.
Tất nhiên là chàng trai bị trói và đưa lên núi. Khu mỏ cũ cùng lũ chó
hoang vẫn chưa phải là tất cả. Khu mỏ này đã bị bỏ hoang lâu ngày rất ẩm
ướt. Họ xích chàng bằng sợi xích dài, để chàng có thể đi lại được. Tất cả
đều biết rằng thời gian là thành trì vững chắc nhất. Mọi người đều chế giễu
chàng vì những lời nói ngốc nghếch đó. Chàng trai ngắm nhìn xung quanh
và tự nhủ: “Ăn không ngồi rồi ở đây chỉ là chuyện nhỏ. Nhưng phải nhận
lấy bài học này, đối với mình thì thật bất công.”
Chẳng biết làm gì, Stefan ngắm nghía xung quanh. Bỗng nhiên, có ai đó
đẩy tảng đá khổng tước sang một bên, khiến nước trong khu hầm bỗng rút
hết tất cả trở nên khô ráo.
“Có thế chứ” - Chàng trai nghĩ thầm - “Như vậy là Nữ Chúa vẫn còn nhớ
tới mình.”
Chỉ vừa nghĩ như vậy thì có tiếng động, chàng trai quay lại nhìn đã thấy
Nữ Chúa đứng ngay trước mặt.
– Stefan Petrovitr, chàng giỏi lắm! - Cô gái nói. - Giờ thì em đã có thể
ghi nhận tính trung thực của chàng. Chàng đã không sợ con lừa ngu ngốc
đó và đã dám nói thẳng vào mặt hắn. Bây giờ chàng hãy đi theo em, em
muốn chỉ cho chàng xem của hồi môn của mình, như đã hứa.

https://thuviensach.vn

Cô gái định tự mình cởi xích cho chàng trai, nhưng có vẻ không được, cô
vỗ tay và những con thằn lằn chạy tới giúp cô. Nữ Chúa nói với anh:
– Nào, chồng chưa cưới của em, xin hãy cùng em đi nào!
Cô gái đi trước, Stefan theo sau cô. Cô đi đến đâu thì những vách đá mở
ra tới đó. Những căn phòng rộng lớn dưới đất hiện ra, tường xung quanh
mỗi nơi một khác. Có những bức tường màu xanh lá cây, bức lại có màu
vàng óng ánh với những bông hoa bằng đồng màu da trời, màu hồng được
trang trí bên trên, tuyệt đẹp, không ngôn từ nào có thể tả xiết. Và bộ xiêm
váy của nàng cũng luôn thay đổi, lúc thì sáng lấp lánh như pha lê, lúc lại đỏ
rực màu đồng, rồi lại chuyển sang màu xanh của đá khổng tước. Họ đi mãi,
rồi cô gái dừng lại, nói:
– Còn rất nhiều những thứ quý giá nữa. Chàng có biết không, đây là
phía dưới núi Đồng đấy. Ở vùng Gumesca này, chỗ này là nơi quý giá nhất.
Rồi Stefan nhìn thấy một căn phòng lớn, lộng lẫy như cung điện của vua
chúa. Những bức tường bằng đá khổng tước có khảm kim cương, dưới trần
nhà treo một chùm đèn màu đỏ sẫm được trang trí bằng những bông hoa
đồng.
– Mời chàng ngồi xuống! - Cô gái nói. - Giờ chúng ta cùng nói chuyện
nhé.
Khi họ ngồi xuống ghế rồi, Nữ Chúa đá khổng tước hỏi:
– Chàng đã nhìn thấy của hồi môn của em rồi phải không?
– Ta đã thấy! - Stefan trả lời.
– Vậy chàng có muốn lấy em làm vợ không?
Stefan không biết trả lời thế nào. Chàng đã có người hứa hôn rồi Đó là
một cô gái mồ côi tốt bụng. Nhưng tất nhiên cưỡng lại sắc đẹp của Nữ
Chúa đá khổng tước thật không dễ. Dù sao Stefan cũng chỉ là một chàng
trai bình thường, như những người khác. Chàng suy nghĩ hồi lâu, rồi nói:
– Của hồi môn của nàng có thể sánh với các bậc vua chúa. Còn ta chỉ là
một người thợ bình thường.

https://thuviensach.vn

– Chàng nói khéo lắm! - Cô gái nói. - Nhưng chàng hãy nói thẳng ra đi,
chàng có muốn lấy em làm vợ hay không?
Stefan đã trả lời thẳng:
– Ta không thể, bởi vì ta đã hứa hôn với người khác rồi.
Nói xong, chàng nghĩ: “Giờ sẽ là cơn giận dữ sấm sét đây.”
Nhưng cố gái lại tỏ ra vui vẻ, nói:
– Stefan, chàng thật dũng cảm. Chàng đã không sợ khi truyền đạt lại lời
nói của em và chấp nhận hình phạt. Giờ chàng không vì sự giàu có của em
mà phản bội lại Naxtaxia, người vợ chưa cưới của mình. Đây là món quà
của em tặng cô ấy. - Nàng đưa cho Stefan một cái tráp to bằng đá khổng
tước, bên trong đựng đầy đồ trang sức quý giá như vòng tay, nhẫn vàng…
mà không một cô dâu nào có được.
– Giờ thì làm sao ta có thể lên được trên mặt đất đây? - Chàng trai hỏi.
– Chàng không phải lo về việc này. Mọi việc đâu sẽ có đó, em sẽ ra lệnh
đưa chàng ra khỏi đây và chàng sẽ sống đàng hoàng cùng với người vợ trẻ
của mình. Chỉ có điều, chàng phải luôn ghi nhớ: Không bao giờ còn được
nhớ đến em nữa. Đó là thử thách cuối cùng của em. Còn giờ chàng hãy ăn
chút gì đi.
Cô gái vỗ tay, những con thằn lằn bò ra dọn bàn ăn. Cô gái tự mình gắp
cho chằng những món ăn ngon nhất, sau đó nói:
– Thôi, xin vĩnh biệt chàng Stefan. Xin chàng hãy nhớ lời em dặn. - Rồi
nàng khóc và đưa tay hứng những giọt nước mắt đã biến thành những đồng
tiền vàng. Nàng đưa cho Stefan tất cả. - Chàng sẽ trở thành người giàu có.
Cái tráp đá thì lạnh lẽo, nhưng bàn tay nàng thì cháy bỏng, đầy sức sống
và cũng rất yếu đuối. Stefan nhận lấy cái tráp và những đồng tiền vàng, cúi
xuống cảm ơn xong, rồi hỏi:
– Bây giờ ta phải đi về hướng nào? - Và bản thân chàng cũng cảm thấy
không vui.
Cô gái chỉ tay về phía trước và một đường hầm hiện ra trước mắt chàng
trai. Trong hầm sáng như ban ngày, Stefan đi theo đường hầm đó và tất cả

https://thuviensach.vn

báu vật dưới lòng đất biến mất, chỉ còn lại khu hầm mỏ cũ trước đây.
Những con thằn lằn xích anh lại như cũ, cái tráp đá khổng tước nhỏ lại và
anh có thể dễ dàng giấu nó trong ngực áo.
Chẳng bao lâu, tên chủ nhà máy tới, hắn mỉa mai nhìn Stefan, nhưng khi
nhìn thấy người anh toàn bụi đá khổng tước hảo hạng, hắn rất ngạc nhiên,
tự hỏi: “Không biết thứ đá quý đó từ đâu ra vậy?” Rồi hắn lùng sục khắp
khu mỏ cũ và nói:
– Khu mỏ này đã sụp đổ hết rồi. - Và hắn cho chuyển Stefan sang khu
mỏ khác và sắp đặt người canh gác anh.
Ngày hôm sau, Stefan bắt đầu làm việc và anh đã tìm thấy một viên đá
khổng tước. Người canh giữ tỏ ra tử tế đối với anh, nhằm mục đích lấy cho
được viên đá. Rồi hắn chạy tới chỗ tên chủ nhà máy và tâu:
– Stefan đã bán linh hồn cho quỷ dữ rồi.
Nhưng tên chủ nói:
– Bán linh hồn cho ai, đó là việc của nó, miễn là chúng ta có thể kiếm
lợi trong việc này. Hãy hứa với nó là chúng ta sẽ thả tự do cho nó, nếu nó
tìm được cho ta một tảng đá khổng tước nặng một trăm cân.
Tên hầu của lão chủ nhà máy cởi xích cho Stefan và truyền đạt lại lời của
lão chủ lệnh cho anh phải đi tìm đá khổng tước trên núi Đồng. Hắn nghĩ:
“Ai biết được tại sao cái thằng điên đó lại nói ra những câu như thế. Trên
núi Đồng chỉ có quặng đồng, chứ kiếm đâu ra được đá khổng tước”.
Rồi hắn giải thích nhiệm vụ của Stefan phải làm, còn anh thì nói:
– Ai mà lại từ chối tự do cơ chứ? Tôi sẽ cố gắng và sẽ tìm thấy, bởi vi
tìm được đá khổng tước là hạnh phúc của tôi.
Stefan đã tìm được một tảng đá như vậy, anh vần nó đến chỗ lão chủ nhà
máy, nhưng con người xấu xa ấy lại không chịu trả tự do cho anh. Lão chủ
nhà máy rất hãnh diện có tảng đá. Tiếng lành đồn xa khiến một quý tộc từ
Saint Peterburg nghe thấy vội vã tìm đến. Hắn gặp Stefan và nói:
– Này chàng trai, ta hứa danh dự là sẽ chuộc lại tự do cho ngươi, nếu
ngươi tìm được cho ta một tảng đá khổng tước đủ lớn để có thể xẻ ra thành

https://thuviensach.vn

những phiến đá dài một mét
Stefan trả lời:
– Người ta đã lừa tôi một lần rồi, tôi chẳng dại. Nếu muốn, ông hãy viết
giấy cam kết, tôi sẽ cố gắng và nhất định sẽ tìm được tảng đá đó cho ông.
Rồi ông sẽ thấy.
Tên quý tộc tức giận, giậm chân la hét nhưng Stefan vẫn kiên quyết
– Và xin ông đừng quên cam kết rằng sẽ tôn trọng người vợ chưa cưới
của tôi. Nếu không thì sự tự do của tôi chỉ là đổi vị trí, tôi tự do còn vợ tôi
lại vào tù.
Tên quý tộc hiểu rằng Stefan không phải là người dễ lừa gạt, hắn đành
viết giấy cam kết và nói:
– Giờ thì hãy cố gắng đi, để xem.
Stefan vẫn nói:
– Tìm được đá khổng tước là hanh phúc của tôi.
Và tất nhiên là anh tìm thấy tảng đá đó, bởi vì anh đã biết ngọn núi này
quá rõ và Nữ Chúa đá khổng tước luôn theo giúp anh. Người ta xẻ tảng đá
đó ra và tên quý tộc đã dùng đá khổng tước để lát cho lâu đài của hắn tại
Saint Peterburg. Người ta nói rằng những phiến đá mà Stefan tìm thấy đến
giờ vẫn còn lưu giữ trong toà lâu đài.
Từ đó công việc khai mỏ không còn được thuận lợi nữa. Các khu mỏ
ngày càng cạn kiệt, nước cũng thiếu và chẳng ai tìm thấy một mẩu đá
khổng tước nào hết. Những câu chuyên về Nữ Chúa Núi Đồng rồi cũng dần
dần đi vào quên lãng. Stefan thì trở thành người giàu có trong vùng
Gumesca. Nhưng anh cũng không tìm thấy hạnh phúc. Anh đã lấy vợ, xây
dựng ngôi nhà mới và hưởng một cuộc sống no đủ. Tuy vậy, anh lại không
cảm thấy vui vẻ, mà luôn buồn rầu đau khổ.
Rồi anh mua một khẩu súng săn và thường xuyên lên núi Đồng săn thú,
nhưng chẳng bao giờ mang được gì về nhà cả. Một hôm, không thấy anh đi
săn trở về, người dân trong làng đổ lên núi tìm anh. Cuối cùng họ tìm thấy
anh nằm chết trên một phiến đá cao, miệng đang mỉm cười, khẩu súng săn

https://thuviensach.vn

rơi bên cạnh vẫn chưa hề lên đạn. Những người dân đầu tiên chạy tới đã nói
rằng, họ nhìn thấy bên cạnh xác anh có một con thằn lằn màu xanh to lớn lạ
thường. Nó nằm bên cạnh, đầu ngẩng cao và những giọt nước mắt rơi
xuống. Khi những người đó lại gần thì con thằn lằn trườn ra sau tảng đá,
người ta chỉ còn nhìn thấy bóng nó vút đi. Khi mọi người mang xác Stefan
về nhà và tắm rửa sạch sẽ, mới phát hiện ra tay anh còn nắm chặt một viên
ngọc màu xanh. Một người rất sành về ngọc khi nhìn thấy viên này đã nói:
– Đây chính là viên ngọc quý giá nhất, vô cùng hiếm có. Naxtaxia, cô đã
trở thành người giàu có rồi. Không biết anh ta kiếm đâu ra viên đá này thế?
Naxtaxia, người vợ của Stefan giải thích rằng cô chưa bao giờ trông thấy
và nghe chồng mình nói về viên ngọc này. Rằng chồng cô đã tặng cô một
cái tráp khổng tước từ trước ngày cưới, trong đựng đầy đồ trang sức quý
giá, nhưng không hề có viên ngọc này.
Người ta gỡ viên ngọc ra khỏi tay Stefan và đưa nó cho vợ anh, rồi đem
anh đi chôn cất. Anh đã mang theo cả bí mật về viên ngọc quý xuống mồ.
Sau đó nhiều người cũng ra công tìm kiếm trên núi Đồng, song chăng
thấy gì ngoài chút quặng đồng. Nhưng rồi cũng có ai đó biết được rằng viên
ngọc đó chính là giọt nước mắt của Nữ Chúa đá khổng tước. Stefan đã
không nói với bất kỳ ai về bí mật đó
Nữ Chúa đá khổng tước hay Nữ Chúa Núi Đồng là thế đó. Những người
chẳng may trông thấy Nữ Chúa chỉ nhận được những điều bất hạnh nhiều
hơn là may mắn.

https://thuviensach.vn

CÁI TRÁP ĐÁ KHỔNG TƯỚC


Người vợ goá của Stefan là Naxtaxia vẫn giữ cái tráp đá khổng tước,
trong đựng đầy đồ trang sức quý giá, món quà mà Nữ Chúa Núi Đồng đã
tặng cho Stefan trước khi cô lấy anh.
Naxtaxia là một cô gái mồ côi từ nhỏ nên cô không quen dùng đồ trang
sức sang trọng này. Ngay từ những ngày đầu tiên chung sống với Stefan, cô
đã không muốn động tới món đồ trang sức trong cái tráp đá khổng tước, mà
chỉ miễn cưỡng đeo chúng khi đi tới nhà thờ hoặc đến thăm bạn bè. Cô
luôn có cảm giác như mình xấu đi khi đeo thêm chiếc nhẫn hay đôi hoa tai
quý giá, còn tay cô thì cảm giác nặng nề hơn khi có chiếc vòng. Cô chăng
muốn cho ai nhìn thấy những đồ trang sức đó và cảm thấy ngượng ngùng
khi mang chúng. Và bản thân Stefan cũng không muốn vợ anh đeo chúng.
Một lần, anh nói:
– Em hãy cất cái tráp đá đó xuống tận đáy hòm ấy.
Và Naxtaxia đã làm theo ý chồng, cất cái tráp thật kỹ. Khi Stefan mất,
người ta tìm thấy trong bàn tay lanh giá của anh một viên ngọc quý,
Naxtaxia đã đem cái tráp đá ra cho mọi người xem. Một người rất sành về
nữ trang và đá quý đã nói với cô cũng như với tất cả mọi người:
– Cô hãy giữ gìn cái tráp này, nó đáng giá cả nghìn vàng đấy.
Người đó cũng như nhiều người khác cảm thấy ghen tỵ và thèm muốn
báu vật của người đàn bà goá. Naxtaxia cũng nghe được không ít những lời

https://thuviensach.vn

bàn tán về cái tráp đá, cô tự nhủ: “Thôi, biết đâu nó lại chẳng mang đến cho
mình tai hoạ. Tốt nhất là mình nên cất nó vào chỗ cũ.”
Sau khi chồng chết, có nhiều người tới hỏi Naxtaxia làm vợ nhưng cô
đều từ chối. Người đàn bà khôn ngoan luôn tế nhị trả lời:
– Người đàn bà goá với những đứa con nhỏ thì có gì hấp dẫn đâu!
Stefan để lại cho gia đình một cơ ngơi khang trang, một ngôi nhà khá lớn
với đàn ngựa, bò và gia súc khác. Nhưng Naxtaxia một mình nuôi con nên
rất vất vả. Một năm qua đi, rồi hai năm, ba năm, gia đình dần dần sa sút. Cô
phải bán dần hết chỗ gia súc, nhà chẳng còn lại gì cả. Bên tai cô luôn có
người thúc giục: “Hãy bán cái tráp đá khổng tước đi để lấy tiền chi tiêu cho
gia đình.”
Tin đồn về cái tráp lan xa, rất nhiều người tìm đến nhà cô để xin mua lại
cái tráp. Người trả một trăm đồng, kẻ khác trả đến hai trăm. Nhưng
Naxtaxia vẫn nhớ người chồng đã quá cố không muốn bán cái tráp đó. Dù
sao nó vẫn là kỷ vật của chồng cô, còn cô con gái nhỏ thì nói với mẹ:
– Mẹ ơi, mẹ đừng bán cái tráp. Con sẽ đi làm thuê cho người ta để kiếm
tiền, chỉ xin mẹ hãy giữ lại nó.
Stefan có ba đứa con nhỏ, hai con trai và một cô con gái, Tatia, giống cha
như đúc. Ngay từ khi anh còn sống, không chỉ những người đàn bà ngồi lê
đôi mách mà cả những người đàn ông cũng phải nói với anh:
– Đúng là bản sao, không sai một ly nào, cũng mái tóc đen, đôi mắt
xanh đặc biệt. Thế mới hạnh phúc chứ, còn lũ con của chúng tôi ấy à,
chẳng thấy chúng giống mình ở điểm nào hết.
Và Stefan thì đùa lại:
– Có gì lạ đâu, tóc nó đen vì từ nhỏ cha nó đã lăn lộn với đất cát rồi.
Còn mắt xanh ư, là vì tôi đã tìm ra tảng đá khổng tước màu xanh cho ông
chủ, nên màu mắt nó cũng xanh để kỷ niệm đó thôi.
Và cũng chính vì vậy mà người ta gọi cô bé là “kỷ niệm của cha”, và mỗi
khi mua cho con gái thứ gì, anh đều chọn màu xanh da trời hoặc màu xanh
lá cây.

https://thuviensach.vn

Cô con gái càng lớn càng xinh đẹp, nổi bật giữa đám con gái cùng tuổi.
Ai ai cũng phải trầm trồ khen khi trông thấy cô, ngay cả Naxtaxia cũng
phải thốt lên:
– Con gái mình thật xinh đẹp. Dường như có ai đó đã đánh tráo con
mình vậy.
Tatia rất đau buồn trước cái chết của cha. Người cô gầy rộc hẳn đi, trên
khuôn mặt chỉ còn thấy đôi mắt xanh. Để con đỡ buồn, Naxtaxia tính s