TỘI ÁC VÀ SỰ TRỪNG PHẠT
Dostoevsky
Dostoevsky
TỘI ÁC VÀ SỰ TRỪNG PHẠT
Chào mừng các bạn đón đọc đầu sách từ dự án sách cho thiết
bị di động
Nguồn: http://vnthuquan.net/
tuthienbao.com
Tạo ebook: Nguyễn Kim Vỹ.
MỤC LỤC
Chƣơng 1
Chƣơng 2
Chƣơng 3
Chƣơng 4
Chƣơng 5
Chƣơng 6
Chƣơng 7
Chƣơng 8
Chƣơng 9
Chƣơng 10
Chƣơng 11
Chƣơng 12
Chƣơng 13
Chƣơng 14
Chƣơng 15
Chƣơng 16
Chƣơng 17

Chƣơng 18
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ
Nguồn truyện: vnthuquan.net
TỘI ÁC VÀ SỰ TRỪNG PHẠT
Dostoevsky
Chƣơng 19
Chƣơng 20
Chƣơng 21
Chƣơng 22
Chƣơng 23
Chƣơng 24
Chƣơng 25
Chƣơng 26
Chƣơng 27
Chƣơng 28
Chƣơng 29
Chƣơng 30
Chƣơng 31
Chƣơng 32
Chƣơng 33
Chƣơng 34
Chƣơng 35
Chƣơng 36
Chƣơng 37
Chƣơng 38
Chƣơng 39
Dostoevsky

TỘI ÁC VÀ SỰ TRỪNG PHẠT
Dịch giả : Cao Xuân Hạo
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ
Nguồn truyện: vnthuquan.net
TỘI ÁC VÀ SỰ TRỪNG PHẠT
Dostoevsky
Chương 1
Phần I
Vào một ngày đầu tháng bảy oi bức lạ thƣờng, lúc xế chiều có
một ngƣời trẻ tuổi rời gian gác xép thuê lại trong ngõ S.,
bƣớc ra phố và chậm rãi đi về phía cầu K., dáng nhƣ tần ngần
do dự.
Khi xuống thang gác, chàng đã may mắn tránh mặt đƣợc bà
chủ trọ. Căn buồng xép của chàng kê sát dƣới mái một toà nhà
cao năm tầng và trông giống một cái tủ hơn là một gian phòng
ở. Còn bà chủ ngƣời cho chàng trọ, dọn cơm tháng và cho chàng mƣợn cả
ngƣời dọn buồng - thì ở một căn nhà
riêng phía dƣới, cách buồng chàng một cầu thang, và mỗi lần
ra phố thế nào chàng cũng phải đi
ngang cánh cửa gian nhà bếp của bà chủ luôn luôn mở toang
nhìn ra thang gác. Cứ mỗi lần đi ngang cánh cửa ấy ngƣời trẻ
tuổi lại có một cảm giác sợ sệt bệnh tật khiến chàng xấu hổ và
cau mặt. Chàng mắc nợ bà chủ trọ lút đầu lút cổ và sự gặp mặt
bà ta lắm. Cũng chẳng phải chàng hèn nhát và khiếp nhƣợc
đến thế, trái lại nữa là đằng khác, nhƣng ít lâu nay tâm thần
chàng khích động và căng thẳng khác thƣờng, gần nhƣ mắc
chứng u uất. Chàng sống cô độc rụt sâu vào nội tâm và xa lánh
mọi
ngƣời, đến nỗi gặp ai chàng cũng sợ chứ chẳng riêng gì bà
chủ trọ.

Chàng bị cảnh nghèo khó vùi đập, nhƣng gần đây ngay cả tình
cảnh túng bấn cũng không còn đè nén chàng nữa. Chàng đã bỏ
hẳn mọi công việc và cũng chẳng buồn làm ăn gì cả. Thật ra
chàng chẳng sợ
mụ chủ nào hết, dù mụ có mƣu mô gì để hại, chàng cũng mặc.
Nhƣng dừng chân trên thang gác,
nghe những câu nói lải nhải đã nhàm tai về những chuyện vặt
vãnh thƣờng ngày chẳng có lý thú gì đối với mình, những câu
đòi nợ dai dẳng, những lời doạ dẫm, than phiền, rồi chính
mình lại phải kiếm cớ khất lần, xin lỗi, dối quanh; - không?
Thà tìm cách lủi đi nhƣ một con mèo, rón rén xuống thang
gác và chuồn thẳng một mạch, đừng để ai trông thấy.
Vả chăng lần nầy, khi bƣớc ra phố chàng lại còn lấy làm lạ
không hiểu sao mình lại sợ gặp cái mụ
chủ nợ ấy đến thế.
“Ta đang mƣu đồ một việc nhƣ vậy, mà đồng thời lại sợ
những chuyện nhảm ấy ƣ - chàng nghĩ thầm, môi nở một nụ
cƣời kỳ dị - thì… phải… tất cả đều nằm trong tay con ngƣời,
thế mà nó cứ bỏ lỡ cơ
hội, chỉ vì hèn nhát… thật hiển nhiên quá đi rồi. Kể cũng lạ
không biết ngƣời ta sợ cái gì nhất nhỉ?
Bƣớc một bƣớc mới, nói lên một lời mới do chính mình nghĩ
ra đấy, họ sợ cái ấy hơn cả… Nhƣng
mà mình nói nhiều quá! Mình không làm gì chính cùng vì nói
nhiều. Mà cũng có lẽ mình nói nhiều
bởi vì mình chẳng làm gì cả. Chẳng qua tháng vừa rồi mình
đâm ra nói nhiều vì cứ nằm lì suốt đêm ngày trong xó mà nghĩ
đến… chuyện trên trời dƣới đất. Nhƣng bây giờ mình đi thế
nầy đề làm gì?
Chả nhẽ mình có thể làm việc ấy sao? Việc ấy liệu có phải là
chuyện nghiêm chỉnh không? Chẳng
nghiêm chỉnh gì đâu. Thế thôi, chẳng qua mình tƣởng tƣợng
ra để tự tiêu khiển: chuyện đùa ấy mà.

Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ
Nguồn truyện: vnthuquan.net
TỘI ÁC VÀ SỰ TRỪNG PHẠT
Dostoevsky
Phải, có lẽ chỉ là chuyện đùa thôi cũng nên?”
Ngoài đƣờng phố nóng nhƣ thiêu đốt, không khí ngột ngạt,
ngƣời qua lại xô đẩy, chen chúc nhau,
đâu đâu cũng thấy ngổn ngang những vôi, gạch, gỗ xây nhà,
bụi bặm, và phảng phất cái mùi hôi hám của mùa hè rất quen
thuộc đối với những ngƣời dân Petersburg nào không thuê nổi
một ngôi biệt thự
ở ngoại thành. Thần kinh của ngƣời trẻ tuổi đã khích động
sẵn, lại thêm tất cả những thứ đó dồn dập vào một lúc, nên
càng thêm nhức nhối khó chịu. Mùi xú uế xông ra nồng nặc từ
các tiệm rƣợu nhan nhản ở khu phố nầy, và những gã say
rƣợu gặp nhan nhản trên hè phố tuy đang giờ làm việc, càng
tô cho màu sắc ảm đạm và dơ dáy của bức tranh thêm đậm đà.
Một cảm giác ghê tởm đến cùng cực
thoáng hiện một khoánh khắc trên nét mặt thanh tú của ngƣời
trẻ tuổi. Chàng rất khôi ngô, có đôi mắt thẫm màu rất đẹp, tóc
hung đậm, vóc ngƣời trên trung bình, mảnh dẻ và cân
đối.Nhƣng phút
chốc chàng dƣờng nhƣ đã ngập sâu vào tâm trạng đăm chiêu,
hay nói cho đúng hơn, một trạng thái
hầu nhƣ mê muội; và chàng bƣớc đi, không còn trông thấy gì
xung quanh nữa, mà cũng chẳng buồn
để ý đến cái gì hết. Chỉ thấy chàng chốc chốc lại lẩm bẩm câu
gì trong miệng, theo cái thói quen nói một mình mà chàng vừa
tự thú nhận. Lúc ấy chàng cùng nhận thấy ý nghĩ của chàng
đôi khi rối loạn và thẩ chất chàng đã suy nhƣợc lắm rồi: đã hai
ngày nay chàng hầu nhƣ không có miếng gì lót dạ.
Chàng ăn mặc tồi tàn đến nỗi giá phải ngƣời khác, dù đã dạn
dày chăng nữa, cũng phải thấy ngƣợng khi bƣớc ra phố giữa

ban ngày trong những tấm giẻ rách nhƣ vậy. Song ở khu phố
nầy thì dù có ăn mặc thế nào cũng khó lòng mà khiến ai ngạc
nhiên. Ở đây rất gần khu Chợ Hàng Rơm, lại có nhiều
tiệm rƣợu, dân cƣ phần lớn là thợ thuyền, chen chúc trong
những phố xá và ngõ hẻm ở khu vực trung tâm Petersburg nầy,
cho nên quang cảnh chung nhiều khi đƣợc tô điểm bằng
những mẫu ngƣời lắm
hình lắm vẻ đến nổi khó có thể ngạc nhiên khi gặp một bóng
dáng quá kỳ quặc. Nhƣng lòng ngƣời
trẻ tuổi đã chứa chất một sự khinh miệt hằn học đến nỗi mặc
dầu chàng vốn có một tính cả thẹn và tự
ái đôi khi rất ngây thơ, chàng cũng chẳng thấy ngƣợng nghịu
chút nào khi phải phô bày những mảnh giẻ rách của mình trên
đƣờng phố. Còn nhƣ gặp ngƣời quen hay bạn học cũ thì đó
lại là chuyện khác; nói chung chàng không thích gặp những
ngƣời nầy… Vừa lúc ấy, có một gã say rƣợu chẳng hiều tại
sao và đi đâu mà lại ngất ngƣởng trên một chiếc xe giàn to
tƣớng thắng một con ngựa tải to tƣớng đang chạy qua phố;
khi xe đến ngang tầm ngƣời trẻ tuổi, gã say rƣợu bỗng quát:
“Ê, thằng cha đội mũ Đức kia?” rồi giơ tay chỉ chàng ngoác
mồm cƣời rống lên. Ngƣời trẻ tuổi dừng phắt lại và lập cập
đƣa tay lên nắm lấy mũ. Chiếc mũ chàng đội là một chiếc mũ
dạ hiệu Zimmermann(1) đã sờn hết tuyết và bạc phếch, loang
lổ những vết bẩn và chi chít những lỗ thủng, vành mòn gần
sát, méo xệch sang một bên, trông không còn ra cái hình thù gì
nữa. Nhƣng lúc bấy giờ chàng choáng ngƣời đi
không phải vì xấu hổ mà vì một cảm giác gỉ khác hẳn, giống
nhƣ kinh hãi.
- Mình đã biết mà - chàng lẩm bẩm trong cơn bối rối, - chính
mình cũng đã nghĩ từ trƣớc! Cái ấy mới tệ hại hơn cả! Chính
những cái không đâu nhƣ thế, những cái vặt vãnh ngu xuần,
tầm thƣờng nhƣ thế
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ
Nguồn truyện: vnthuquan.net

TỘI ÁC VÀ SỰ TRỪNG PHẠT
Dostoevsky
lại có thể phá hỏng cả một ý đồ! Phải, cái mũ nầy dễ bị chú ý
quá! Nó lố lăng, cho nên dễ bị chú ý…
ăn mặc rách rƣới thế nầy thì nhất định phải đội mũ lƣỡi trai,
một cái mũ khổ nào đấy cũng đƣợc, chứ
không thể đội cái vật quái gở nầy. Chẳng thấy ai đội thứ mũ
nầy cả, cách xa một dặm ngƣời cũng
chú ý ngay, họ sẽ nhớ… Cái chính là về sau họ sẽ nhớ, thế là
thành một tang vật. Lúc nầy, phải cố
sao đừng để ai chú ý mới đƣợc.
Những cái vặt vãnh, những cái vặt vãnh lại chính là cái chủ
yếu!… Chính những cái vặt vãnh nầy
bao giờ cũng làm hỏng hết mọi việc.
Chàng không phải đi xa lắm. Chàng lại còn biết rõ từ cổng nhà
trọ đến đấy bao nhiêu bƣớc: đúng bảy trăm ba mƣơi bƣớc.
Trƣớc kia trong khi mơ tƣởng mông lung chàng đã có lần
đếm. Dạo ấy chính
chàng cũng chƣa tin là thật và chỉ dùng những mộng tƣởng
liều lĩnh quái gở nhƣng đầy sức cảm dỗ
ấy để tự làm cho mình nôn nao, day dứtNhƣng từ dạo ấy đến
nay đã đƣợc một tháng, chàng đã bắt
đầu có một cách nhìn khác, và tuy những khi nói chuyện một
mình chàng vẫn tự đay nghiến là bất
lực và thiếu quả quyết, chàng dà dần dần quen xem cái mộng
tƣởng “quái gở” kia nhƣ một mƣu đồ
thật sự, mặc dầu trong thâm tâm chàng vẫn chƣa dám tự tin.
Bây giờ chàng đang đi “duyệt thử lại”
việc đã mƣu đồ, và cứ mỗi bƣớc tâm trạng bứt rứt của chàng
lại càng tăng thêm.
Tim nhƣ ngừng đập chân tay run lẩy bẩy, chàng đến gần toà
nhà cao lớn một mặt trông ra con kênh đào, một mặt trông ra

phố X… Toà nhà ngăn ra nhiều gian nhỏ làm nơi trú ngụ cho
đủ các hạng
ngƣời: thợ may, thợ khoá, đầu bếp; ở đấy có những ngƣời
Đức thuộc đủ các loại, những cô gái mãi dâm, những viên thƣ
lại… Qua hai cái cổng dẫn vào hai khoảng sân trƣớc và sau
nhà, ngƣời ra kẻ
vào tấp nập. Trong nhà có ba hay bốn ngƣời gác cổng trông
nom. Ngƣời trẻ tuổi rất hài lòng vì đã không chạm trán phải
ngƣời nào trong bọn họ. Vừa lọt vào cổng, chàng liền rẽ ngoặt
sang phải, lấm lét bƣớc lên cầu thang. Thang gác phụ nầy chật
hẹp và tối tăm, nhƣng chàng đã biết rõ và đã nghiên cứu cặn
kẽ hết những điều đó, nên rất hài lòng: tối thế nầy thì dù có
con mắt tò mò nào dòm dõi cũng không ngại. Bây giờ mà
mình còn sợ sệt thế nầy, thì giả sử khi đến đây để làm việc ấy
thật, cơ sự còn sẽ ra sao?” - Chàng bất giác nghĩ thầm khi
bƣớc lên tầng thứ tƣ. Đến đây chàng phải dừng lại vì gặp phải
mấy ngƣời cựu binh làm nghề khuân vác đang khiêng bàn ghế
đồ đạc trong một gian nhà ra
ngoài.
Chàng biết đây là gian của một gia đình công chức ngƣời
Đức. “Thế nghĩa là lão ngƣời Đức kia dọn nhà đi và nhƣ vậy
trong một thời gian nào đấy ở tầng thứ tƣ nầy, cuối thang gác
nầy, chỉ có gian của mụ già là còn ngƣời ở. Nhƣ thế rất tốt,
nhỡ khi có cần đến…” - Chàng lại nghĩ thầm, rồi đến giật
chuông trƣớc cửa mụ già. Cái chuông nhỏ khẽ rung lên rè rè,
nghe nhƣ tiếng sắt tây chứ không phải tiếng động. Trong
những gian phòng chật chội của loại nhà nầy hầu nhƣ bao giờ
cũng dùng rặt một loại chuông ấy. Chàng đã quên bẵng cái âm
thanh rè rè của chiếc chuông, và bây giờ cái âm thanh đặc biệt
ấy bỗng nhƣ nhắc chàng nhớ lại một điều gì mà chàng chợt
thấy hiện rõ mồn một trƣớc
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ
Nguồn truyện: vnthuquan.net
TỘI ÁC VÀ SỰ TRỪNG PHẠT
Dostoevsky

mắt… Chàng bỗng rùng mình, vì lần nầy thần kinh chàng đã
quá bạc nhƣợc.
Một lát sau, cánh cửa mở hé ra thành một khe hở rất nhỏ; mụ
già dòm khách qua khe hở với một vẻ
nghi kỵ rõ rệt, chỉ thấy đôi mắt mụ long lanh trong bóng tối.
Nhƣng thấy ngoài hành lang đông
ngƣời, mụ dạn dĩ lên và mở hẳn cửa ra. Ngƣời trẻ tuổi bƣớc
qua ngƣỡng cửa, đặt chân vào gian
phòng ngoài tối mờ mờ có một bức vách mỏng ngăn cách với
một gian bếp chật chội.
Mụ già lặng lẽ đứng trƣớc mặt chàng và nhìn chàng nhƣ dò
hỏi. Đó là một mụ già khô đét, ngƣời bé loắt choắt, tuổi trạc
sáu mƣơi, đôi mắt sắc và ác, cái mũi nhọn hoắt. Đầu mụ để
trần, mớ tóc màu gai hơi bạc xức dầu trơn nhầy nhụa. Trên cái
cổ mảnh và cao, trông nhƣ cái cẳng gà, quấn một thứ giẻ
bằng nỉ mỏng, và tuy tiết trời nồng nực, trên vai mụ cũng vắt
vẻo một chiếc khăn choàng bằng lông thú xơ xác đã ngả sang
màu vàng.
Mụ già ho khục khặc và đằng hắng luôn mồm. Trong khóe mắt
của ngƣời trẻ tuổi khi nhìn mụ chắc.
phải có một cái gì khác thƣờng, vì thấy mắt mụ lại thoáng lộ
vẻ nghi kỵ nhƣ cũ.
- Tôi là Raxkonikov, sinh viên. Tháng trƣớc tôi có đến nhà bà
một lần, - ngƣời trẻ tuổi vội nói lắp bắp và khẽ nghiêng minh
chào, chàng vừa sực nhớ ra rằng mình cần phải nhã nhặn.
- Tôi nhớ cậu ạ, tôi nhớ rõ là cậu đã có lần đến đây. - Mụ già
nói rõ từng tiếng, đôi mắt dò hỏi vẫn nhln chàng xoi mói.
- Thƣa bà… lần nầy tôi đến cũng vì việc ấy… - Raxkonikov
nói tiếp, hơi lúng túng và ngạc nhiên vì cái vẻ nghi kỵ của mụ
già.” Chắc mụ tá bao giờ cũng vẫn thế, chẳng qua lần trƣởc
mình không để ý đấy thôi” - chàng nghĩ thầm với một cảm
giác khó chịu.

Mụ già im lặng một lát nhƣ suy nghĩ điều gì, rồi tránh sang
một bên nhƣờng lối cho khách và chỉ cửa buồng nói:
- Mời cậu vào nhà.
Ngƣời trẻ tuổi bƣớc vào một gian phòng nhỏ hẹp, tƣờng dán
giấy vàng, cửa sổ có chăng màn nhiễu, trên bậu đặt mấy chậu
hoa dƣơng hải đƣờng. Ánh mặt trời lặn chiếu vào phòng sáng
rực. “Thế nghĩa là đến lúc ấy ánh nắng cũng sẽ chiếu sáng
nhƣ thế nầy…”. Ý nghĩa ấy bất giác vụt qua óc
Raxkonikov.
Chàng đƣa mắt rất nhanh nhìn khắp gian phòng một lƣợt đề
xem xẻt và ghi nhớ thật kỹ cách bày
biện. Nhƣng trong phòng chẳng có gì đặc biệt. Đồ đạc đều
làm bằng gồ màu vàng và đã cũ lắm, gồm một chiếc đi-văng
lƣng rất rộng bằng gỗ uốn, một cái bàn hình bầu dục đặt
trƣớc đi-văng, một chiếc bàn trang điểm với một tấm gƣơng
móc lên khoảng tƣờng giữa hai khung cửa sổ mấy chiếc ghế
đặt
dọc tƣờng và vài ba bức tranh rẻ tiền đóng khung gỗ vàng, vẽ
những cô gái Đức cho chim đậu trên tay, đồ đạc trong phòng
chỉ có thể. Ở một góc phòng, trƣớc một bức tƣợng thánh nhỏ,
leo lét một ngọn đèn thờ. Mọi vật đều sạch sẽ tinh tƣơm, bàn
ghế và sàn nhà đều đƣợc đánh xi bóng lộn. “Bàn tay mụ
Lizaveta đây” - ngƣời trẻ tuổi nghĩ thầm. Khắp gian nhà
không tìm đâu lấy đƣợc một hạt bụi.
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ
Nguồn truyện: vnthuquan.net
TỘI ÁC VÀ SỰ TRỪNG PHẠT
Dostoevsky
“Chỉ có mấy mụ đàn ba goá già nua và độc ác mới có cái nề
nếp sạch sẽ nhƣ thế nầy” - Chàng tự nhủ
tiếp và tò mò liếc mắt về phía bức màn vải hoa trên khung cửa
dẫn vào căn buồng nhỏ thứ hai, nơi đặt giƣờng ngù của hai

mụ già và một chiếc tủ ngăn. Chàng chƣa lần nào ghé mắt vào
đấy. Cả gian nhà ở chỉ có hai căn buồng nầy.
- Cậu cần hỏi việc gì? - mụ già nói, giọng nghiêm nghị, trong
khi bƣớc vào phòng đứng trƣớc mặt chàng nhƣ lúc nãy, đề có
thể nhìn thẳng vào mặt chàng.
- Tôi mang cái nầy lại cầm. Đây ạ! - Và chàng móc túi lấy ra
một chiếc đồng hồ quả quít mỏng bằng bạc, mặt sau có chạm
một quả địa cầu. Dây chuyền đeo đồng hồ đánh bằng thép.
- Nhƣng chuyến cầm lần trƣớc đã hết hạn rồi. Cậu hẹn một
tháng: đến nay đã quá mất ba ngày.
- Tôi sẽ trả thêm cho bà một tháng lãi nữa. Bà nán đợi cho ít
lâu.
- Cái đó còn tuỳ tôi, cậu ạ, nán đợi hay đem bán ngay bây giờ
là tuỳ tôi.
- Cái đồng hồ nầy liệu có đƣợc nhiều tiền không, bà Aliona
Ivanovna?
- Cậu cứ đem đến đây rặt những của rẻ thối không đáng giá
một xu. Lần trƣớc cậu đem cầm chiếc
nhẫn tôi đƣa cậu hai tờ(2), chứ thật ra đến hàng thợ bạc mà
mua thì dễ chỉ đến một rúp rƣỡi.
- Bà ứng cho tôi bốn rúp, tôi sẽ chuộc lại, chả đấy là vật kỷ
niệm của cha tôi. Tôi sắp lĩnh đƣợc món tiền.
- Một rúp rƣỡi, tiền lãi trừ trƣớc, cậu không ƣng thì thôi vậy.
- Một rúp rƣỡi? - ngƣời trẻ tuổi thốt lên.
- Tuỳ cậu đấy, - mụ già nói đoạn trao trả chiếc đồng hồ lại.
Ngƣời trẻ tuổi cầm lấy, lòng căm uất đến nỗi toan bỏ đi ngay.
Nhƣng chàng chợt nghĩ lại, sực nhớ rằng mình chẳng còn biết
đi đâu nữa; vả
chăng chàng đến đây còn có mục đích khác.
- Bà đƣa tiền đây, - ngƣời trẻ tuổi nói, giọng cộc cằn.
Mụ già lục túi tìm chùm chìa khoá và đi sang buồng bên, sau
bức màn. Đứng lại một mình giữa căn phòng, ngƣời trẻ tuổi tò

mò lắng tai nghe ngóng và nhẩm suy tính. Bên kia có tiếng mụ
già mở tủ
ngăn. “Chắc là ngăn trên cùng - chàng phỏng đoán - Mụ ta bỏ
chìa khoá ở túi bên phải… Mấy chiếc đều móc vào cái khâu
bằng thép thành một chùm. Có một chiếc to gấp ba mấy chiếc
kia, đầu khoá
răng cƣa, chắc hẳn không phải chìa khoá mở tủ ngăn… Thế
nghĩa là còn có một cái tráp hay một cái rƣơng gì đấy… kể
cũng lạ. Chìa khoá rƣơng đều nhƣ thế cả…Nhƣng sao ta lại
có những ý nghĩ hèn
hạ đến thế…”
Mụ già trở ra.
- Đây cậu ạ: mỗi tháng trừ lãi mỗi rúp một hào, tôi trừ trƣớc
một tháng lãi, vị chi mỗi rúp rƣỡi trừ
một hào rƣỡi. Thế với lại trừ thêm vào chỗ hai rúp tháng
trƣớc của cậu hai hào nữa, vị chi cả thảy là ba hào rƣỡi. Vậy
bây giờ tôi đƣa cậu một rúp mƣời lăm cô-pếch tiền cầm đồng
hồ. Đấy cậu cấm lấy!
- Ơ! Thế ra bây giờ chỉ còn một rúp mƣời làm cô-pếch thôi
ƣ?
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ
Nguồn truyện: vnthuquan.net
TỘI ÁC VÀ SỰ TRỪNG PHẠT
Dostoevsky
- Đúng thế đấy ạ.
Ngƣời trẻ tuổi không cãi lại, lắng lặng cầm lấy tiền. Chàng
nhìn mụ già và chần chừ chƣa đi vội, nhƣ
còn muốn nói gì hay làm gì nữa, nhƣng cụ thể là cái gì thì
dƣờng nhƣ chàng cũng không rõ.
- Bà Aliona Ivanovna ạ, có lẽ nay mai tôi lại sẽ mang lại một
cái nữa… bằng bạc… đẹp lắm… một

chiếc hộp đựng thuốc lá… khi nào tôi lấy ở bạn tôi về… chàng đâm luống uống và im bặt.
- Thôi đến luc ấy hẵng hay cậu ạ.
- Chào bà… Thế bà lúc nào cũng ở nhà một mình à? Bà em đi
vắng à? - chàng cố lấy giọng thật ung dung hỏi mụ già khi
bƣớc ra phòng ngoài.
- Cậu hỏi mụ em nhà tôi có việc gì thế?
- Thì… cũng chẳng có gì đâu. Tôi chỉ hỏi thế thôi. Chắc bà lại
tƣởng… Thôi chào bà Aliona
Ivanovna.
Raxkonikov ra về, tâm thần mỗi lúc một thêm bối rối. Khi
xuống thang gác, chàng còn dừng lại mấy lần nhƣ chợt có
điều gì làm cho chàng choáng cả ngƣời đi. Và cuối cùng, khi
đã ra phố hàng thốt lên:
“Trời ơi! Ghê tởm quá! Mà có lẽ nào, lẽ nào ta lại không, chỉ
là chuyện nhám, phi lý hết sức? - chàng ngần ngừ nói thêm. Chả nhẽ một việc khủng khiếp nhƣ vậy mà ta có thể nghĩ đến?
Lòng ta có thể
chứa đựng những điều nhơ nhuốc nhƣ thế ƣ? Tệ hơn cả là nó
bẩn thỉu, xấu xa, kinh tởm hết sức!…
Thế mà suốt một tháng ròng ta có thể…”
Nhƣng những lời nói, những tiếng kêu chàng thốt ra không
sao biểu lộ hết nỗi xúc động trong lòng chàng.
Cái cảm giác ghê tởm cùng cực đã bắt đầu đè nén, dày vò
chàng ngay từ khi đang đi đến nhà mụ già, bây giờ đã mãnh
liệt và rõ ràng đến nỗi chàng không còn biết trốn vào đâu cho
thoát cơn ám ảnh nầy.
Chàng bƣớc trên vỉa hè nhƣ ngƣời say rƣợu, không trông
thấy ngƣời qua đƣờng và cứ xô phải họ,
mãi đến phố sau chàng mới định thần lại. Đƣa mắt nhìn
quanh, chàng nhận thấy mình đang đứng

trƣớc một tiệm rƣợu dọn trong một gian nhà hầm có mấy bậc
thang từ trên vỉa hè dẫn xuống cửa ra vào. Vừa lúc ấy có hai
gã say rƣợu từ trong tiệm dìu nhau hƣớc ra, mồm chửi bới
lảm nhảm.
Raxkonikov không nghĩ ngợi gì lâu. Chàng lập tức bƣớc
xuống mấy bậc thềm. Xƣa nay chàng chƣa
lần nào vào quán rƣợu, nhƣng bây giờ chàng thấy chóng mặt
và thêm vào đấy lại khát bỏng cả họng.
Chàng đang thèm uống một cốc bia lạnh, và hơn nữa chàng
chợt có ý nghĩ rằng mình đột nhiên bạc
nhƣợc hẳn đi nhƣ thế nầy là vì đói. Chàng đến ngồi ở một
góc tối và bẩn, cạnh một cái bàn nhớp
nháp, gọi bia và khao khát nốc cạn cốc thứ nhất. Lập tức mọi
vật đều sáng tỏ ra, và trí óc chàng cũng trở nên minh mẫn.
“Tất cả những cái đó đều là chuyện nhảm, - chàng nói, lòng
khấp khởi hy vọng, chẳng việc gì mình phải bứt rứt! Chẳng qua là một sự rối loạn
về cơ thể. Chỉ cần uống cốc lia. cắn miếng bánh - thế là trong
một thoáng trí óc đã lại minh mẫn, ý định đã lại vứng vàng!
Xì! toàn
chuyện không đâu!” Nhƣng tuy chàng nhổ nƣớc bọt một cách
khinh bỉ nhƣ vậy, khoé mắt chàng
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ
Nguồn truyện: vnthuquan.net
TỘI ÁC VÀ SỰ TRỪNG PHẠT
Dostoevsky
cùng đã vui hẳn lên, dƣờng nhƣ chàng vừa đột nhiên thoát
khỏi một ách gì khủng khiếp. Chàng đƣa mắt thân mật nhìn
những ngƣời ngồi trong tiệm. Nhƣng ngay trong phút ấy
chàng cũng mơ hồ cảm
thấy tâm trạng lạc quan nầy có một cái gì bệnh tật.

Bấy giờ trong tiệm rƣợu chỉ còn lác đác mấy ngƣời khách.
Ngoài hai ngƣời say rƣợu chàng đã gặp
trên bậc thang, sau họ còn có cả một tốp khoảng năm ngƣời ra
về, lôi theo một cô gái điếm, vừa đi vừa kéo phong cầm - Họ
đi khuất, quán rƣợu im lặng và rộng rãi hẳn ra. Chỉ còn lại
môt ngƣời hơi ngà ngà say ngồi trƣớc mặt cốc bia, dáng dấp
nhƣ một ngƣời tiểu thƣơng, bạn hắn là một ngƣời to béo
phục phịch mặc áo xibirca dài, để bộ râu hoa râm; say tuý luý,
hắn nằm ngủ trên chiếc ghế dài và thỉnh thoảng, nhƣ chợt tỉnh
giấc, lại bẻ ngón tay kèu răng rắc, vƣơn vai và nhấc lƣng lên
dây mấy cái, nhƣng vẫn không ngồi dậy, mồm khẽ ê a hát một
bài nhám nhí nào đấy, vừa ngâm nga vừa cố
nhớ lại những câu thơ nhƣ:
Suốt năm hú hí với nhà tôi
Suốt năm hú… hú h…í hí …
Hoặc sau một lát lại sực tỉnh, hát:
Đang đi trên phố Podiatsexkaya
Tôi bỗng gặp người năm xưa …
Nhƣng chẳng ai buồn chia sẽ hạnh phúc của hắn, thậm chí bạn
hắn còn tỏ thái độ thù địch và nghi ngờ đối với những cơn cảm
hứng nầy trong tiệm còn có một ngƣời trông vẻ nhƣ một viên
công chức
về hƣu. Hắn ngồi riêng ra một xó, trƣớc mặt để một be rƣợu,
chốc chốc lại nhấp từng ngụm nhỏ và dạo mắt nhìn quanh.
Hình nhƣ hắn cũng đang có chuyện gì bứt rứt.
Chú thích:
(1)Zimmermann, một hiệu mũ dạ nổi tiếng của Đức
(2) Ý nói hai đồng rúp tiền giấy.
Dostoevsky
TỘI ÁC VÀ SỰ TRỪNG PHẠT
Dịch giả : Cao Xuân Hạo
Chương 2

Phần I
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ
Nguồn truyện: vnthuquan.net
TỘI ÁC VÀ SỰ TRỪNG PHẠT
Dostoevsky
Raxkonikov thƣờng tránh những nơi đông ngƣời và nhƣ ta
đã biết, vốn không muốn tiếp xúc với bất cứ ai, nhất là gần
đây. Nhƣng bây giờ chàng lại cảm thấy có một cái gì thu hút
chàng đến với ngƣời đời. Dƣờng nhƣ có một cái gì thu hút
chàng đến với ngƣời đời. Dƣờng nhƣ có một cái gì mới mẻ
chợt diễn ra trong lòng Raxkonikov: chàng thấy thèm đƣợc
chuyện trò với ngƣời khác. Trong suốt
tháng qua, tâm trạng lo âu, đăm chiêu bứt rứt âm thầm đã làm
chàng quá mệt mỏi, đến đỗi nay chàng chỉ muốn hít thở - dù
chỉ trong một phút - bất kỳ một thứ không khí nào khác; và
chàng la cà trong quán rƣợu một cách thích thú, không nề hà
cảnh bẩn thỉu.
Lão chủ quán thì ở gian trong, nhƣng cũng hay ra phòng
khách. Trƣớc tiên, ngƣời ta thấy đôi ủng có bẻ ve cố đỏ bảnh
bao đánh xi bóng nhoáng của lão hiện ra trên bậc thang, rồi
đến cả ngƣời lão lù lù bƣớc xuống.
Lão mặc một cái áo dài đuôi tôm gấp nếp và một chiếc gi-lê xa
tanh đen cáu ghét đến phát sợ, không thắt cà vạt. Mặt lão bóng
nhoáng nhƣ một ổ khoá sắt bôi dầu kỹ. Sau quầy hàng có một
đứa bé độ
mƣời lăm tuổi và đứa nữa bé hơn, chuyên bƣng thức ăn đó
nhắm cho khách. Trên quầy bày nào dƣa
chuột thái nhỏ, nào bánh mì đen sấy khô, nào cà thái ra từng
miếng nhỏ: những thứ đó toả ra một mùi rất khó ngửi, không
khí ngột ngạt không sao chịu nổi và nồng nặc hơi rƣợu, đến
nỗi tƣởng
chừng nhƣ chỉ thở trong năm phút cũng có thể say đƣợc.

Đôi khi có thể gặp những ngƣời hoàn toàn không quen biết
nhƣng ngay từ khi mới nhác trông và tuy chƣa trao đổi với
nhau một lời nào: ta cũng đă có thiện cảm với họ. Dó chính là
cảm tƣởng của
Raxkonikov đối với ngƣời khách hàng ngồi cách chàng một
quãng xa xa, trông giống nhƣ một công
chức về hƣu. Về sau, có nhiều lần Raxkonikov nhớ lại cái
cảm giác ban đầu ấy và cũng cho đó là do một linh cảm.
Raxkonikov chăm chú nhìn ngƣời công chức, dĩ nhiên cũng vì
hắn ta nhìn Raxkonikov chằm chặp, rõ ràng là muốn bắt
chuyện với chàng. Còn đối với những khách hàng khác, kể cả
lão
chủ, ngƣời công chức hình nhƣ đã quen lắm rồi - hắn nhìn họ
với một vẻ chán chƣờng khó chịu lẫn một tý ngạo mạn nữa nhƣ đốl với những ngƣời hạ lƣu ít học thức: chẳng ai hơi đâu
đi nói chuyện với hạng ngƣời đó. Hắn ta trạc ngoại ngũ tuần,
ngƣời tầm thƣớc, vạm vỡ, tóc hoa râm, đầu hói, da mặt vàng
bủng, thậm chí ngả sang màu lá úa, sƣng phị ra vì nghiện
ngập, đôi mi húp híp nứt rả hai kẽ hờ để lộ đôi mắt ti hí đó
ngầu nhƣng sáng và tinh nhanh. Trông hắn ta có một cái gì rất
kỳ lạ. Cái nhìn của hắn dƣờng nhƣ chan chứa nhiệt tình, và
có lẽ cũng không thiếu ý nhị hay trí thông minh: nhƣng trong
cái nhìn đó cũng thấy lóe lên những ánh điên rồ. Hắn vận một
chiếc áo lễ phục cũ màu đen đã rách mƣớp, chỉ còn đính hờ
mỗi một chiếc cúc mà hắn cài lại cần thận, tỏ ra cũng còn chú
ý đến phép lịch sự. Ngực áo sơ mi nhàu nát bẩn thỉu thòi ra
ngoài chiếc áo gi-lê xa-tanh Nam-kinh.
Râu hắn cạo nhẵn nhƣ mọi ngƣời công chức khác, nhƣng nay
đã mọc xanh lún phún. Quá nhiên dáng
dấp của hắn phảng phất cái vẻ chừng chạc của một ngƣời
công chức. Nhƣng hắn ta lại thẫn thờ, lo Tạo Ebook: Nguyễn
Kim Vỹ
Nguồn truyện: vnthuquan.net
TỘI ÁC VÀ SỰ TRỪNG PHẠT
Dostoevsky

lắng, luôn tay vỗ tóc, thỉnh thoảng lại giơ cả hai tay lên ôm lấy
đầu, hai khuỷu tay áo đã sờn chống xuống chiếc bàn nhầy
nhợp. Cuối cùng hắn nhìn thẳng vào mặt Raxkonikov và nói
to, giọng răn rỏi:
- Thƣa tiên sinh, ngài cho phép tôi thƣa chuyện đứng đắn?
Bởi vì, tuy trông ngài không có gì là sang trọng, song kinh
nghiệm cũng cho tôi biết rằng ngài là ngƣời có học thức và
không hay uống rƣợu.
Bình sinh tôi bao giờ cũng kính trọng ngƣời có học vấn mà lại
có đức hạnh, hơn nữa tôi là tƣ vấn danh dự(1). Tôi tên là
Marmelazov, tƣ vấn danh dự - Ngài cho phép tôi hỏi: ngài đã
từng đảm nhiệm công vụ gì.
- Không, tôi đang học… - ngƣời tuổi trẻ trả lời, hơi ngạc
nhiên với lối nói đặc biệt cầu kỳ và cách hòi chuyện đột ngột
nhƣ ném thẳng vào mặt ngƣời ta.
Tuy lòng ham muốn đƣợc tiếp xúc với ngƣời đời vừa mới
chớm nẩy ra chốc lát trong lòng chàng,
nhƣng mới thoáng nghe hắn ta nói, cái cảm giác chán ghét
khó chịu thƣờng ngày đối với những
ngƣời lạ động chạm (hay chỉ muốn động chạm thôi) đến cả
nhân mình đã lại nổi dậy.
- À vậy ra ngài là sinh viên, hoặc là cựu sinh viên? - ngƣời
công chức reo lên - Tôi đoán đúng. Kinh nghiệm, thƣa ngài,
chính là nhờ kinh nghiệm lâu năm đấy! - Và để tỏ ý tán
thƣởng hắn ta đƣa ngón tay chỉ lên trán - Ngài vốn là sinh
viên hoặc đã từng lui tới giảng đƣờng. Nhƣng ngài cho
phép…
Hắn ta lảo đảo đứng dậy, cầm lấy chai, cốc đến ngồi bên cạnh
ngƣời trẻ tuổi. Hắn đã say, nhƣng nói năng mạnh dạn và láu
lỉnh, chỉ thỉnh thoảng mới có đôi chỗ hơi nhịu và kéo dài lằng
nhằng. Hắn vồ
lấy Raxkonikov một cách khao khát tựa hồ nhƣ suốt một
tháng nay chính hắn cũng chƣa đƣợc nói
chuyện với một bóng ngƣời nào.

- Thƣa ngài - hắn vào đề một cách gần nhƣ long trọng nghèo nàn không phải là thói xấu xa: đó là một chân lý. Tôi
còn biết rằng say rƣợu không phải là một đức hạnh: đó lại
càng là một chân lý.
Nhƣng sự khốn cùng, thƣa ngài, khốn cùng chính là một sự
xấu xa đấy ạ. Trong cảnh nghèo nàn ngài còn có thể giữ đƣợc
bản tính cao thƣợng của tâm hồn, nhƣng trong cảnh khốn
cùng thì không bao giờ
và không ai có thể giữ đƣợc. Khi ngài ở trong cảnh khốn
cùng, ngƣời ta sẽ đuổi ngài, không phải đuổi bằng gậy nữa,
thƣa ngài, ngƣời ta sẽ quét ngài ra khỏi xã hội loài ngƣời
bằng một cái chổi để
cho càng thêm nhục nhã. Thật đúng, vì nếu lâm vào cảnh khốn
cùng thì tôi chính là ngƣời đầu tiên sẽ
tự sỉ vả tôi. Rồi sau đó là rƣợu! Thƣa ngài, cách đây một
tháng, vợ tôi bị ông Lebeziatnikov đánh, mà vợ tôi nào có
giống tôi cho cam, chắc ngài cung hiểu điều đó? Ngài cho
phép tôi hỏi thêm một điều nữa, chẳng qua vi tò mò thôi - ngài
đã bao giờ ngủ đêm trên sông Nêva, trên những chiếc thuyền
chở
rơm chƣa?
- Chƣa, chƣa có lần nào - Raxkonikov đáp. - Sao kia ạ?
- Ấy tôi thì tôi đã ngủ, năm đêm nay rồi đấy.
Hắn ta rót đầy cốc, uống cạn và trầm ngâm suy nghĩ. Trên
quần áo và ngay cả trên tóc hắn nữa quả
nhiên có những cọng rơm bám rải rác. Rất có thể đã năm hôm
nay hắn không thay quần áo, cũng
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ
Nguồn truyện: vnthuquan.net
TỘI ÁC VÀ SỰ TRỪNG PHẠT
Dostoevsky

không tắm rửa gì. Nhất là hai bàn tay hắn, thôi thì bẩn nhầy
nhụa, đỏ ối, móng đen kịt.
Câu chuyện của hắn hình nhƣ thu hút đƣợc sự chú ý tuy uể
oải của mọi ngƣời xung quanh. Mấy đứa
trẻ sau quầy hàng bắt đầu cƣời khúc khích. Lão chủ, chắc là
giữ ý, từ trên gian gác đi xuống để nghe
“anh chàng vui nhộn”; lão ngồi cách xa Marmelazov, ngáp dài
một cách uc oải nhƣng quan trọng.
Chắc hẳn ở đây ngƣời ta đã quen biết Marmelazov từ lâu, và
cái khuynh hƣớng nói năng kiểu cách
của hắn chắc cũng đã thoát thai từ thói quen nói chuyện
thƣờng xuyên với những ngƣời không quen biết trong tiệm
rƣợu. Thói quen đó đã biến thành một nhu cầu ở một số
ngƣời say, và nhất là ở những kẻ bị kiểm chế và ngƣợc đãi ở
nhà. Vì lẽ đó nên họ cố tranh thủ sự đồng tình, và nếu đƣợc,
cả sự nể
vì nữa trong đám bạn nghiện.
- Nầy, “anh chàng vui nhộn”! - lão chủ nói to lên - Thế tại sao
đằng ấy không làm việc? Đằng ấy là công chức sao không đến
sở mà làm?
- Thƣa ông, tại sau tôi không làm việc ƣ? - Marmelazov chỉ
hƣớng về Raxkonikov mà trả lời, làm
nhƣ thế chính chàng hỏi hắn. - Tại sao tôi không làm việc ƣ?
Làm nhƣ thể tôi không đau lòng vì phải co mình nằm không!
Tôi không dứt ruột hay sao, khi ông Lebeziatnikov cách đây
một tháng đã dám
thƣợng cẳng chân hạ cẳng tay đánh vợ tôi. Xin lỗi ông bạn trẻ,
đã có lần nào… hừm, nói giả dụ nhƣ
thế, ông đã có lần nào hỏi vay tiền một cách vô hy vọng chƣa?
- Có nhƣng mà vó hy vọng là thế nào?
- Nghĩa là toàn hoàn vô hy vọng ấy mà! Vay mà biết trƣớc
rằng mình không thể trông mong gì hết.

Đấy, chắc ông cũng biết rõ, nói giả dụ một ngƣời nào đó, một
công dân tối hữu dụng và đầy thiện ý, sẽ không đời nào cho
ông vay tiền. Mà tại sao họ lại cho tôi vay mới đƣợc chứ? Họ
biết chắc rằng tôi sẽ không trả kia mà: Vì thƣơng hại chăng?
Nhƣng ông Lebeziatnikov, con ngƣời thức thời luôn theo sát
các tƣ tƣởng mới, vừa nói với tôi rằng ở thời đại ta ngay lòng
thƣơng hại cũng bị khoa học cấm đoán, và ở nƣớc Anh, xứ sở
của chính trị kinh tế học, ngƣời ta đã thực hiện điều đó. Vậy,
xin hỏi, tại sao họ lại cho vay đƣợc? Ấy thế là tuy biết trƣớc
họ sẽ không cho vay, ông vẫn cất bƣớc lên đƣờng và…
- Nhƣng đi nhƣ thế để làm gì? - Raxkonikov nói chen vào.
- Thế nếu ngƣời ta không còn một ai để đến và cũng không
biết đi đâu nữa thì biết làm thế nào?
Phàm đã là ngƣời ta phải có một nơi nào để mà đến chứ. Bởi
vì cũng có lúc nhất thiết phải ra đi, dù là đi đâu. Khi đứa con
gái độc nhất của tôi lần đầu tiên phải ra đi với một tấm thẻ
vàng(2), tôi cũng đã phải đi… vì con gái tôi hiện sống với tấm
thẻ vàng đấy ạ! - hắn ta vừa nói thêm vừa nhìn chàng thanh
niên vẻ hơi ngại ngùng - Chẳng làm sao cả, thƣa ông, chẳng
làm sao cả! - hắn vội vàng tuyên bố, vẻ thản nhiên, khi nghe
thấy hai đứa bé sau quầy hàng phì cƣời và chính lão chủ cũng
cƣời mỉm.
- Chẳng làm sao cả! Những cái lắc đầu đó không làm tôi nao
núng tý nào - Bởi vì ai nấy đều đã biết chuyện ấy, và tất cả
những diều gì bí mật rồi cùng đều trở nên hiển nhiên cả, tôi
cũng không khinh Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ
Nguồn truyện: vnthuquan.net
TỘI ÁC VÀ SỰ TRỪNG PHẠT
Dostoevsky
miệt thái độ đó mà chỉ cam tâm chịu đựng thôi. Thôi kệ họ, kệ
họ… “Đây con ngƣời”(3). Xin ông cho phép, ông bạn trẻ, ông
có thể… Không, phải nói cho mạnh và nổi bật hơn: không
phải là “ông có thể”… Không phải, “ông có dám” nhìn thẳng
vào mặt tôi mà khẳng định rằng tôi không phải là một con lợn
không?

Chàng thanh niên lặng thinh không đáp.
- Vậy thì - Nhà hùng biện ung dung nói tiếp, giọng lần nầy lại
càng chững chạc và trang trọng một cách có dụng công, sau
khi đợi cho những tiếng cƣời vừa nổi lên trong phòng tắt hẳn Vậy cứ cho rằng tôi là một con lợn, còn nàng là một bậc mệnh
p...